Təhlükəsiz məktəb mühiti təhsil hüququnun reallaşması və uşaqların sağlam inkişafı üçün zəruri şərtdir. Fiziki zorakılıq, təhqir, hədə-qorxu, kiberzorakılıq və sosial təcrid şagirdlərin psixoloji vəziyyətinə və dərs nəticələrinə mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə məktəbdə zorakılığın qarşısının alınması yalnız ayrı-ayrı hadisələrə reaksiya vermək deyil, davamlı profilaktik tədbirlər görmək deməkdir.
Müəllimlər və məktəb rəhbərliyi zorakılığın əlamətlərini vaxtında müəyyənləşdirməli, müraciətləri ciddi qəbul etməli və şagirdlərin təhlükəsizliyini əsas götürməlidirlər. Hadisələrin araşdırılması zamanı həm zərər görən uşağın müdafiəsi, həm də vəziyyətin obyektiv qiymətləndirilməsi vacibdir. Şagirdləri kollektiv qarşısında alçaltmaq və ya problemi gizlətmək zorakılığın aradan qaldırılmasına kömək etmir. Əksinə, aydın prosedurlar və etibarlı müraciət mexanizmləri daha sağlam mühit yaradır.
Zorakılığın qarşısının alınmasında uşaqlara emosiyalarını idarə etmək, münaqişələri sözlə həll etmək və başqalarının sərhədlərinə hörmət etmək bacarıqları öyrədilməlidir. Sinif müzakirələri, sosial-emosional öyrənmə tapşırıqları və psixoloji dəstək şagirdlərin münasibətlərini yaxşılaşdıra bilər. Valideynlərlə əməkdaşlıq da vacibdir, çünki uşağın davranışı və emosional vəziyyəti məktəbdən kənardakı mühitdən təsirlənə bilər.
Təhlükəsiz məktəb yalnız zorakılığın olmadığı deyil, uşaqların özlərini sərbəst ifadə edə bildiyi, səhvlərini etiraf etməkdən qorxmadığı və kömək istəyə bildiyi məkandır. Bu mühitin yaradılması məktəb rəhbərliyinin, müəllimlərin, valideynlərin və şagirdlərin ortaq məsuliyyətidir. Ardıcıllıq, şəffaflıq və uşağın mənafeyinə hörmət zorakılığa qarşı mübarizənin əsas prinsipləri olmalıdır.
Regina Kovalyova,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
