Sentyabrın 26-da Bakıda II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində “Parçalanmış dünyada etimadın bərpası: Cənubi Qafqaz qlobal bağlantı və investisiya sabitliyinin dayağı kimi” mövzusunda tədbir keçirilib. Tədbirdə Prezident İlham Əliyev iştirak edib və müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərən beynəlxalq investorların suallarını cavablandırıb.
Məncə, bu tədbirin əsas diqqətçəkən tərəfi Azərbaycanın gələcək iqtisadi inkişafı ilə bağlı fikirlərin açıq şəkildə səsləndirilməsi idi. Çünki söhbət təkcə bu gün görülən işlərdən yox, qarşıdakı illərdə ölkənin hansı istiqamətlər üzrə inkişaf edəcəyindən gedirdi.
Prezident İlham Əliyev çıxışında bildirdi ki, son 20 ildə görülən işlər Azərbaycanın gələcək inkişafı üçün mühüm baza yaradıb. Onun sözlərinə görə, bu müddət ərzində ölkəyə 350 milyard ABŞ dollarından çox investisiya cəlb edilib və bunun təxminən yarısı birbaşa xarici investisiyaların payına düşüb. Bu göstəricilər Azərbaycanın investisiya baxımından beynəlxalq şirkətlərin diqqətində olduğunu göstərən əsas faktorlardan biri kimi təqdim edildi.Çıxışda xüsusilə vurğulanan məsələlərdən biri iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi oldu. Azərbaycan uzun illər neft və qaz sektoru ilə tanınsa da, gələcəkdə qeyri-neft sahələrinin daha da inkişaf etdirilməsi qarşıya qoyulan əsas məqsədlərdən biridir. Bu baxımdan bərpaolunan enerji, logistika, nəqliyyat, mədənçilik, kənd təsərrüfatı və rəqəmsal infrastruktur kimi sahələrə diqqət artırılır.Bərpaolunan enerji ilə bağlı səsləndirilən rəqəmlər də diqqət çəkir. Prezident Azərbaycanın Xəzər dənizindəki sektorunda 157 giqavatlıq enerji potensialının olduğunu qeyd etdi. Qarşıdakı beş il ərzində ölkənin müxtəlif ərazilərində bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişaf etdirilməsi nəzərdə tutulur. Burada əsas məqsədlərdən biri elektrik enerjisi istehsalında təbii qazdan istifadənin minimuma endirilməsi və qaz ehtiyatlarının daha çox ixrac üçün yönəldilməsidir.Digər mühüm istiqamət isə nəqliyyat və logistika ilə bağlıdır. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi ölkəni Avropa ilə Asiya arasında mühüm bağlantı məntəqələrindən birinə çevirir. Bunun üçün yalnız əlverişli coğrafi mövqeyə sahib olmaq kifayət etmir. Müasir yolların, dəmir yollarının, limanların, hava limanlarının və rəqəmsal sistemlərin inkişaf etdirilməsi də vacibdir. Çıxışda məhz bu məsələlərə xüsusi diqqət ayrıldı.
Prezidentin sözlərinə görə, Azərbaycan son illərdə nəqliyyat infrastrukturuna böyük investisiyalar yatırıb. Dəmir yollarının elektrikləşdirilməsi davam etdirilir, Bakı limanının imkanları genişləndirilir və ölkənin tranzit imkanlarının artırılması istiqamətində layihələr həyata keçirilir. Eyni zamanda, gömrük və rəqəmsal sistemlərin daha da təkmilləşdirilməsi gələcək üçün vacib hesab olunur.Mənim üçün çıxışın maraqlı məqamlarından biri də süni intellekt və rəqəmsal infrastrukturla bağlı fikirlər oldu. Bu gün dünyada texnologiya çox sürətlə inkişaf edir və süni intellekt artıq yalnız texnologiya şirkətlərinin deyil, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinin də bir hissəsinə çevrilir. Azərbaycanda da gələcəkdə elektrik enerjisi potensialından süni intellekt üzrə data mərkəzlərinin yaradılması və rəqəmsal infrastrukturun inkişafı üçün istifadə imkanları müzakirə olunur.Digər tərəfdən, mədənçilik də gələcək üçün perspektivli sahələrdən biri kimi göstərildi. Bu istiqamətdə dörd ili əhatə edən dövlət proqramının qəbul edildiyi bildirildi. Bu da Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun yeni istiqamətlər üzrə inkişaf etdirilməsinə marağın artdığını göstərir.
Çıxış zamanı Azərbaycanın enerji sektorunun gələcəkdə də iqtisadiyyat üçün əhəmiyyətini qoruyacağı qeyd edildi. Bununla yanaşı, ölkənin məqsədi yalnız neft və qazdan asılı qalmaq deyil, əldə olunan gəlirləri digər sahələrin inkişafına yönəltməkdir. Yəni enerji sektorundan əldə edilən imkanların iqtisadiyyatın digər istiqamətlərinin gücləndirilməsinə xidmət etməsi nəzərdə tutulur.Azərbaycanın regional bağlantı imkanları da forumda geniş müzakirə olunan məsələlərdən olub. Xəzər dənizinin dibi ilə elektrik kabelinin çəkilməsi, Azərbaycanı Gürcüstan və Rumıniya ilə birləşdirəcək Qara dəniz kabeli kimi layihələr ölkənin enerji ixracı və regional əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirə bilər. Bu layihələr həm də Azərbaycanın yalnız enerji istehsal edən deyil, enerji və nəqliyyat bağlantılarında iştirak edən ölkə kimi rolunu artırmaq məqsədi daşıyır.Ümumilikdə, forumda səsləndirilən fikirlərə baxanda Azərbaycanın gələcək iqtisadi inkişafı üçün bir neçə əsas istiqamətin ön plana çıxdığını görmək mümkündür. Bunlara bərpaolunan enerji, nəqliyyat və logistika, rəqəmsal texnologiyalar, süni intellekt, mədənçilik, kənd təsərrüfatı və ənənəvi enerji sektoru daxildir.Məncə, belə tədbirlərin əsas əhəmiyyəti Azərbaycanın iqtisadi potensialının beynəlxalq investorlarla birbaşa müzakirə olunmasıdır. İnvestorlar üçün ölkənin yalnız hansı layihələrə sahib olması deyil, həmin layihələrin uzunmüddətli perspektivi, infrastruktur imkanları və əməkdaşlıq mühiti də önəmlidir.
II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda verilən mesajlardan biri də məhz bu oldu: Azərbaycan gələcək inkişafını yalnız mövcud imkanlarla məhdudlaşdırmaq istəmir. Yeni texnologiyaların tətbiqi, alternativ enerji mənbələrinin genişləndirilməsi, nəqliyyat və rəqəmsal bağlantıların inkişaf etdirilməsi ölkənin qarşıdakı dövr üçün əsas iqtisadi istiqamətləri sırasında göstərilir.Forumun Bakıda keçirilməsi isə Azərbaycanın investisiya imkanlarının birbaşa ölkədə təqdim olunmasına şərait yaradıb. Beləliklə, beynəlxalq investorlar ölkənin iqtisadi və infrastruktur imkanlarını yalnız təqdimatlardan deyil, yerində görmək və qiymətləndirmək imkanı əldə ediblər.
Nəticə olaraq demək olar ki, II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu Azərbaycanın gələcək iqtisadi prioritetlərinin müzakirə edildiyi mühüm platformalardan biri olub. Qarşıdakı dövrdə əsas məsələ mövcud potensialdan səmərəli istifadə etmək, yeni investisiyalar cəlb etmək və iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində dayanıqlı inkişafı təmin etməkdir. Forumda səsləndirilən fikirlər də Azərbaycanın bu istiqamətdə enerji, logistika, texnologiya və qeyri-neft sektorunu əhatə edən daha geniş inkişaf modelinə diqqət yetirdiyini göstərir.
Şamilli Turabəxanım,
YAP Nərimanov rayon təşkilatının gənc fəalı
