Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində parlament diplomatiyası dövlətlər arasında siyasi dialoqun genişləndirilməsi, qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsi və ikitərəfli əməkdaşlığın institusional əsaslarının gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet ilə görüşündə parlamentlərarası münasibətlərə toxunması Azərbaycanın xarici siyasətində bu istiqamətə verilən önəmi nümayiş etdirir. Dövlətlər arasında əlaqələrin yalnız hökumətlər səviyyəsində deyil, qanunverici orqanlar vasitəsilə də inkişaf etdirilməsi əməkdaşlığın daha geniş siyasi və ictimai dayaqlara söykənməsinə şərait yaradır.
Azərbaycan və Kamboca parlamentləri arasında dostluq qruplarının fəaliyyət göstərməsi iki ölkənin qanunverici orqanları arasında dialoqun mövcudluğunu təsdiqləyir. Bu qruplar qarşılıqlı səfərlərin təşkili, qanunvericilik təcrübəsinin öyrənilməsi, beynəlxalq məsələlər üzrə fikir mübadiləsinin aparılması və ortaq təşəbbüslərin müzakirəsi üçün imkan yaradır. Parlamentlərarası təmasların davamlı olması dövlətlər arasında münasibətlərin yalnız ayrı-ayrı rəsmi görüşlərdən asılı qalmamasına kömək edir. Belə əlaqələr diplomatik münasibətlərin institusional davamlılığını təmin edən vasitələrdən biri kimi çıxış edir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında Kambocanın dəstəyi ilə Azərbaycan parlamentinin ASEAN Parlamentlərarası Assambleyasında müşahidəçi statusu əldə etməsinin qeyd olunması xüsusi diqqətə layiqdir. Bu hadisə Azərbaycanın Cənub-Şərqi Asiya ilə institusional əlaqələrinin genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Müşahidəçi statusu regional parlament platformasında müzakirələri izləmək, tərəfdaşlarla təmasları artırmaq və əməkdaşlıq imkanlarını daha yaxından öyrənmək üçün əlavə imkanlar yaradır. Azərbaycanın bu istiqamətdə fəallığı xarici siyasətin coğrafi baxımdan şaxələndirilməsinə xidmət edir.
Parlament diplomatiyasının digər mühüm istiqaməti iqtisadi əməkdaşlığın siyasi müstəvidə dəstəklənməsidir. Qanunvericilik orqanları biznes mühitinə, investisiya təşviqinə, təhsil proqramlarına və müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın hüquqi əsaslarına dair fikir mübadiləsi apara bilərlər. Azərbaycan–Kamboca münasibətlərində ticarət və investisiya əməkdaşlığının genişləndirilməsi hədəfi nəzərə alınarsa, parlamentlərarası dialoqun praktiki məsələlərə yönəldilməsi xüsusi əhəmiyyət qazanır. Bununla yanaşı, xalqlar arasında əlaqələrin genişləndirilməsi və qarşılıqlı mədəni tanışlığın artırılması da parlament diplomatiyasının mühüm nəticələrindən ola bilər.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin parlamentlərarası münasibətlərə verdiyi diqqət Azərbaycan–Kamboca əlaqələrinin çoxşaxəli inkişaf strategiyasının tərkib hissəsidir. Parlament diplomatiyasının davamlı fəaliyyəti siyasi etimadın möhkəmlənməsinə, regional əməkdaşlıq platformalarında qarşılıqlı dəstəyin artmasına və iqtisadi təşəbbüslərin institusional baxımdan dəstəklənməsinə kömək edə bilər. Bu imkanlardan səmərəli istifadə olunması iki ölkə arasında münasibətlərin daha sistemli və uzunmüddətli xarakter almasına şərait yaradacaq.
Regina Kovalyova,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
