Dövlətlər arasında siyasi münasibətlərin davamlı inkişafı üçün iqtisadi əməkdaşlığın möhkəm əsaslara söykənməsi mühüm şərtdir. Prezident İlham Əliyevin Türkmənbaşı görüşündə Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında investisiya əlaqələrinin genişləndirilməsinə, istehsal müəssisələrinin yaradılmasına və sənaye əməkdaşlığına diqqət yetirməsi regional tərəfdaşlığın iqtisadi məzmununu ön plana çıxarır. Bu yanaşma əməkdaşlığın yalnız ticarət dövriyyəsinin artması ilə ölçülməməli olduğunu göstərir.
Azərbaycanın Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla birgə investisiya fondları yaratması iqtisadi inteqrasiya baxımından əhəmiyyətli mexanizmdir. Belə fondlar sənaye, kənd təsərrüfatı, logistika və emal sahələrində birgə layihələrin maliyyələşdirilməsinə şərait yarada bilər. Bunun üçün investisiya resurslarının düzgün istiqamətləndirilməsi, layihələrin kommersiya səmərəliliyinin qiymətləndirilməsi və nəticələrin ölçülə bilən göstəricilərlə izlənməsi vacibdir.
Birgə istehsalın genişləndirilməsi Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ölkələrinin beynəlxalq bazarlardakı mövqelərinə də təsir göstərə bilər. İqtisadi münasibətlərin yalnız xammal və hazır məhsul mübadiləsi ilə məhdudlaşması əməkdaşlığın potensialını daraldır. Əvəzində, xammalın emalı, komponentlərin istehsalı, texnologiya mübadiləsi və məhsulların birgə ixracı daha geniş iqtisadi imkanlar yaradır.
İqtisadi inteqrasiyanın mühüm şərtlərindən biri nəqliyyat və rəqəmsal infrastrukturun inkişafıdır. Məhsulların birgə istehsalı və xarici bazarlara çıxarılması etibarlı logistika zəncirləri, operativ gömrük prosedurları və səmərəli məlumat mübadiləsi tələb edir. Orta Dəhlizin inkişafı və “Rəqəmsal İpək Yolu” təşəbbüsü bu əməkdaşlığın infrastruktur əsaslarını genişləndirə bilər.
Prezident İlham Əliyevin Türkmənbaşı görüşündə vurğuladığı iqtisadi prioritetlər siyasi razılaşmaların konkret biznes layihələri ilə tamamlanmasının vacibliyini göstərir. Birgə investisiya fondları, sənaye kooperasiyası və regional nəqliyyat əlaqələri vahid iqtisadi əməkdaşlıq sisteminin elementləridir. Şəffaf idarəetmə, risklərin düzgün qiymətləndirilməsi və uzunmüddətli iqtisadi fayda bu prosesin səmərəsini müəyyən edəcək. Beləliklə, Azərbaycanla Mərkəzi Asiya arasında münasibətlər daha dərin istehsal və investisiya tərəfdaşlığı istiqamətində inkişaf edə bilər.
Eyyub Cumayev,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
