Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində geyim qaydalarınariayət olunması təhsil mühitinin nizamlı təşkili, məktəbmədəniyyətinin qorunması və təhsilalanlarla təhsilverənlərarasında vahid yanaşmanın formalaşdırılması baxımındanmühüm əhəmiyyət daşıyır. Məktəb yalnız bilik vəbacarıqların əldə edildiyi məkan deyil, həm də uşaqlarındavranışlarının, məsuliyyət hissinin və cəmiyyətəmünasibətinin formalaşdığı mühüm tərbiyə mühitidir. Buna görə də geyimlə bağlı tələblər sadəcə xarici görünüşütənzimləyən qaydalar kimi deyil, məktəbin daxili nizam-intizamını və işgüzar mühitini dəstəkləyən amil kimiqiymətləndirilməlidir.
Təhsilalanların geyim forması müvafiq qaydalar əsasındamüəyyənləşdirilir və onların məktəb şəraitinə uyğun, səliqəli görünüşünü təmin etməyə xidmət edir. Məktəbligeyiminin vahid olması şagirdlər arasında geyimlə bağlıfərqlərin ön plana çıxmasının qarşısını almağa, diqqətindərslərə və təlim fəaliyyətinə yönəlməsinə şəraityaratmağa kömək edir. Geyim rahat, təmiz, mövsüməuyğun olmalı, şagirdin sərbəst hərəkətinə və dərslərdəiştirakına maneə yaratmamalıdır. Bu məsələdə məktəbrəhbərliyinin, müəllimlərin və valideynlərin əməkdaşlığıvacibdir. Valideynlərin müəyyən edilmiş formaya diqqətyetirməsi uşaqlarda səliqəlilik, özünəqulluq və qaydalaraməsuliyyətlə yanaşmaq vərdişlərinin inkişafına dəstəkverir.
Təhsilalanlarla yanaşı, təhsilverənlərin geyimi də məktəbmühitinin ümumi mədəniyyətində xüsusi yer tutur. Müəllimin geyimi onun peşə fəaliyyətinə uyğun, səliqəli vəişgüzar olmalı, tədris prosesinin xüsusiyyətlərini nəzərəalmalıdır. Pedaqoji fəaliyyət yalnız biliklərin ötürülməsi iləməhdudlaşmadığından, müəllimin davranışı, ünsiyyət tərzivə şəxsi nümunəsi də şagirdlərin tərbiyəsinə təsir göstərir. Bu baxımdan geyimə dair tələblərin məqsədi şəxsiseçimləri əsassız şəkildə məhdudlaşdırmaq deyil, təhsilmüəssisəsinə uyğun peşəkar görünüş və vahid yanaşmaformalaşdırmaqdır. Eyni zamanda, ayrı-ayrı fənlərinxüsusiyyətləri nəzərə alınmalı, fiziki fəaliyyət vəlaboratoriya məşğələləri zamanı təhlükəsizlik, rahatlıq vəfunksionallıq əsas götürülməlidir.
Geyimlə bağlı qaydaların düzgün tətbiqi üçün onlarınməzmununun məktəb ictimaiyyətinə aydın şəkildə izahedilməsi vacibdir. Məktəb rəhbərliyi qüvvədə olan normativtələblərin icrasını təmin etməli, müəllimlər şagirdlərənümunə göstərməli, valideynlər isə təhsil müəssisəsi iləəməkdaşlıq etməlidirlər. Qaydaların həyata keçirilməsizamanı qarşılıqlı hörmət, obyektivlik və ardıcıllıqqorunmalı, geyim məsələsi şagirdin ləyaqətinə toxunan vəya onu təhsildən uzaqlaşdıran vasitəyə çevrilməməlidir. Məktəb mühiti hər bir təhsilalanın özünü təhlükəsiz vəhörmət görən şəxs kimi hiss etdiyi bir məkan olmalıdır.
Ümumilikdə, dövlət ümumi təhsil müəssisələrində geyimləbağlı tələblərin əsas məqsədi məktəb mühitində nizam-intizamı, səliqəliliyi və peşəkar münasibətləridəstəkləməkdir. Bu qaydalar təhsilin keyfiyyətini müəyyənedən yeganə amil olmasa da, sağlam və məqsədyönlütəhsil mühitinin formalaşmasına töhfə verə bilər. Tələblərinqanunvericiliyə uyğun tətbiqi, məktəb və ailə arasındaəməkdaşlığın gücləndirilməsi, eləcə də şagirdlərin hüquqvə ləyaqətinə hörmət edilməsi məktəb həyatının dahasəmərəli təşkilinə xidmət edir.
Göyüş Göyüşov,
YAP Nərimanov rayon təşkilatının fəalı
