Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşdəki çıxışı Türk Dövlətləri Təşkilatının qarşıdakı fəaliyyət istiqamətlərinə dair mühüm mesajlarla yadda qaldı. Çıxışda təşkilatın beynəlxalq mövqeyinin möhkəmləndirilməsi, üzv dövlətlər arasında təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi və mövcud potensialdan daha səmərəli istifadə olunmasının vacibliyi önə çəkildi.
Türk Dövlətləri Təşkilatının əsas üstünlüklərindən biri üzv ölkələri birləşdirən ortaq tarixi, mədəni və mənəvi bağlardır. Dillərin və mədəniyyətlərin yaxınlığı, ümumi etnik köklər və xalqlar arasında formalaşmış qarşılıqlı əlaqələr təşkilat daxilində əməkdaşlığın möhkəmlənməsi üçün mühüm zəmin yaradır. Bu amillər siyasi və iqtisadi münasibətlərlə yanaşı, təhlükəsizlik sahəsində də daha sıx koordinasiyaya imkan verir.
Görüş zamanı üzv dövlətlərin ərazilərində sabitliyin, sülhün və təhlükəsizliyin qorunmasının böyük üstünlük olduğu vurğulandı. İctimai asayişin təmin edilməsi və müxtəlif terror təhdidlərinə qarşı mübarizənin nəzarətdə saxlanılması yalnız təhlükəsizlik baxımından deyil, həm də iqtisadi inkişaf, investisiya imkanları və insanların rifahı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dünyanın müxtəlif bölgələrində qarşıdurmaların davam etdiyi bir şəraitdə sabitliyin qorunması regional əməkdaşlığın əsas dayaqlarından biri kimi çıxış edir.
Çıxışda Türk Dövlətləri Təşkilatının iqtisadi və demoqrafik potensialına da diqqət yetirildi. Azərbaycan enerji resursları ilə dünya iqtisadiyyatında mühüm rol oynamaqla yanaşı, Mərkəzi Asiya ölkələrindən Xəzər dənizi vasitəsilə beynəlxalq bazarlara enerji resurslarının tranzitində də iştirak edir. Üzv ölkələrdə əhalinin böyük hissəsinin gənclərdən ibarət olması və müsbət demoqrafik dinamika təşkilatın uzunmüddətli inkişaf imkanlarını genişləndirən amillər sırasındadır.
Bu baxımdan gənclər təşkilatları arasında qarşılıqlı fəaliyyətin gücləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Gənclər arasında qurulan əlaqələr gələcəkdə təhlükəsizlik, qarşılıqlı etimad və əməkdaşlıq mühitinin formalaşmasına mühüm təsir göstərə bilər. Gənc nəslin ortaq dəyərlər və əməkdaşlıq prinsipləri ətrafında birləşməsi Türk dünyasının gələcək potensialının daha da artırılmasına xidmət edir.
Müasir dövrdə təhlükələrin yalnız hərbi və ya fiziki xarakter daşımadığı, eyni zamanda ideoloji istiqamətlərdə də özünü göstərdiyi qeyd edildi. Beynəlxalq hüquq və beynəlxalq institutların fəaliyyətində problemlərin müşahidə olunduğu şəraitdə dövlətlərin yalnız beynəlxalq institutların qərarlarına arxalanması kifayət etməyə bilər. Bu səbəbdən mövcud zəif tərəflərin müəyyənləşdirilməsi və onların birgə səylərlə aradan qaldırılması təhlükəsizlik əməkdaşlığının əsas istiqamətlərindən biri kimi nəzərdən keçirilir.
Görüşdə ikitərəfli münasibətlərin əhəmiyyətinə də toxunuldu. Türkiyə-Azərbaycan əlaqələrinin xüsusi rolu, Özbəkistanla əbədi dostluq haqqında müqavilənin imzalanması və Qazaxıstanla əməkdaşlığın gələcəkdə də fəal şəkildə davam etdirilməsinin əhəmiyyəti qeyd olundu. Bu münasibətlər türk dövlətləri arasında qarşılıqlı etimadın və əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə xidmət edən mühüm amillər kimi diqqət çəkir.
Mədəni əlaqələr də türk dünyasının birliyinin mühüm göstəricilərindəndir. Bakıda Əlişir Nəvainin, Daşkənddə isə Nizami Gəncəvinin abidələrinin ucaldılması xalqların ortaq mədəni irsinə və tarixi şəxsiyyətlərinə qarşılıqlı hörmətin simvolu kimi qiymətləndirilə bilər. Bu cür təşəbbüslər xalqlar arasında mədəni körpülərin möhkəmləndirilməsinə və ortaq dəyərlərin gələcək nəsillərə ötürülməsinə imkan yaradır.
Türk Dövlətləri Təşkilatının gələcək inkişafı yalnız siyasi və iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsindən deyil, həm də təhlükəsizlik sahəsində qarşılıqlı fəaliyyətin gücləndirilməsindən asılıdır. Ortaq tarix və mədəniyyətlə yanaşı, qarşılıqlı etimad, sabitlik, təhlükəsizlik və birgə fəaliyyət prinsiplərinin möhkəmləndirilməsi türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın daha da dərinləşməsinə şərait yaradır. Bu baxımdan Türk dünyasının birliyi ortaq məsuliyyət anlayışı ilə tamamlanaraq gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən birinə çevrilir.
Aydan Əliyeva,
YAP Nərimanov rayon Təşkilatının fəal gənci
