Azərbaycanın müasir tarixində elə günlər var ki, onların mənası yalnız bir hadisə ilə məhdudlaşmır, bütöv bir tarixi mərhələnin yekununu və yeni dövrün başlanğıcını ifadə edir. 20 Sentyabr məhz belə günlərdəndir. Bu tarix Azərbaycan dövlətinin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpası ilə bağlı mühüm tarixi hadisəni özündə əks etdirir. 2023-cü il sentyabrın 19–20-də həyata keçirilmiş tədbirlər nəticəsində Azərbaycanın bütün ərazisində dövlət suverenliyinin bərpa olunması Qarabağda yeni reallığın əsasını qoydu. Prezident İlham Əliyevin 19 sentyabr 2024-cü il tarixli sərəncamı ilə 20 sentyabrın Dövlət Suverenliyi Günü elan edilməsi isə bu tarixi hadisənin dövlətçilik tariximizdəki yerini daha da möhkəmləndirdi.
Lakin Zəfərin mahiyyəti yalnız hərbi və siyasi nəticələrlə ölçülmür. Azərbaycanın qarşısında daha böyük və uzunmüddətli vəzifə – azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulması, burada təhlükəsiz və müasir yaşayış mühitinin yaradılması, insanların doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsi dayanır. Bu gün Qarabağda aparılan genişmiqyaslı quruculuq işləri məhz həmin strategiyanın tərkib hissəsidir. Yeni yolların çəkilməsi, yaşayış binalarının inşası, məktəblərin və sosial obyektlərin yaradılması, kommunal və nəqliyyat infrastrukturunun formalaşdırılması Zəfərin yeni mərhələsini xarakterizə edir. Dövlət artıq yalnız azad edilmiş torpaqlara nəzarəti təmin etmir, həmin ərazilərdə gələcəyin şəhərlərini və yaşayış məkanlarını qurur.
Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə bu prosesin xüsusi əhəmiyyət daşıyan ünvanlarıdır. 20 Sentyabrın həmin şəhərlərin günü kimi müəyyən edilməsi də təsadüfi deyil. Prezidentin sərəncamına əsasən, 20 sentyabr bu dörd şəhərin günü kimi qeyd olunur. Bu şəhərlərin hər biri Azərbaycanın tarixində özünəməxsus yer tutur və onların gələcək inkişafı Qarabağda yeni həyatın formalaşması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Xocalıda keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışının başlaması artıq bu prosesin konkret nəticələrini göstərir. Rəsmi məlumatlara görə, Xocalıya qayıdış 2024-cü il mayın 28-dən başlayıb və davam edir. Bu, Böyük Qayıdışın sadəcə siyasi şüar deyil, real həyatda həyata keçirilən dövlət siyasəti olduğunu göstərir.
Bu gün Qarabağın şəhərlərinə baxarkən yalnız onların keçmişini deyil, gələcəyini də görmək lazımdır. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə artıq Azərbaycanın yeni inkişaf coğrafiyasının mühüm hissələridir. Burada yaradılan hər bir yol, tikilən hər bir ev, qurulan hər bir məktəb və sosial obyekt Zəfərin davamlı nəticəyə çevrildiyini göstərir. Xankəndidə Zəfər parkının yaradılması, dəmir yolu və avtovağzal kompleksinin təməlinin qoyulması kimi layihələr şəhərin gələcəyinə hesablanmış quruculuq siyasətinin nümunələridir. Beləliklə, 20 Sentyabr yalnız keçmişdə qazanılmış Zəfərin xatırlanması deyil, həm də Azərbaycanın Qarabağda yeni həyat qurmaq əzminin ifadəsidir. Zəfər tarixdə qazanıldı, Böyük Qayıdış isə həmin Zəfəri gələcəyə daşıyır.
Narınc Aslanova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Babək prospekti, 101a” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
