2026-cı il mayın 18-də Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) qlobal urbanizasiya proseslərinin müzakirəsi baxımından mühüm beynəlxalq platforma kimi diqqət mərkəzinə çevrildi və bu tədbir şəhərlərin gələcək inkişaf strategiyalarının müəyyənləşdirilməsi, dayanıqlı urban mühitin formalaşdırılması və müasir şəhər idarəetmə modellərinin paylaşılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıdı; forumda çıxış edən Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi şəhərsalma siyasəti, post-münaqişə ərazilərinin yenidən qurulması, “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqi, ekoloji dayanıqlılıq və rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin inkişafı barədə geniş və strateji məzmunlu fikirlər səsləndirdi və qeyd etdi ki, müasir şəhər yalnız fiziki infrastrukturdan ibarət deyil, eyni zamanda sosial ədalət, iqtisadi səmərəlilik, ekoloji balans və insan mərkəzli idarəetmə prinsiplərinin vəhdətini özündə birləşdirən kompleks sistemdir; bu kontekstdə Bakı şəhərinin və ümumilikdə Azərbaycanın şəhərsalma sahəsində son illərdə əldə etdiyi nailiyyətlər xüsusi vurğulandı, xüsusilə nəqliyyat infrastrukturunun modernləşdirilməsi, yeni yaşayış komplekslərinin inşası, ictimai xidmətlərin rəqəmsallaşdırılması və şəhər idarəçiliyində innovativ texnologiyaların tətbiqi ölkənin urban inkişaf modelinin əsas sütunları kimi təqdim olundu; çıxışda həmçinin işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri xüsusi yer aldı və Ağdam, Füzuli, Zəngilan, Laçın və Şuşa kimi ərazilərdə sıfırdan planlaşdırma prinsipləri əsasında yeni şəhər və kəndlərin inşası, ekoloji standartlara uyğun infrastrukturun qurulması və müasir enerji sistemlərinin tətbiqi Azərbaycanın şəhərsalma sahəsində unikal təcrübə formalaşdırdığını göstərən əsas nümunələr kimi təqdim olundu; bu proses yalnız fiziki tikinti deyil, həm də uzunmüddətli strateji inkişaf modeli kimi qiymətləndirildi və post-konflikt bölgələrin bərpası üçün beynəlxalq miqyasda tətbiq edilə biləcək bir yanaşma kimi dəyərləndirildi; Cənab Prezident çıxışında şəhərsalmanın sosial ölçüsünə də xüsusi diqqət yetirərək şəhərlərdə yaşayış keyfiyyətinin yüksəldilməsi, sosial bərabərliyin təmin edilməsi, ictimai xidmətlərə əlçatanlığın artırılması və məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsinin vacibliyini vurğuladı və bildirdi ki, dayanıqlı şəhər inkişafı yalnız iqtisadi və texniki göstəricilərlə deyil, eyni zamanda insanların rifahı və sosial inteqrasiyası ilə ölçülməlidir; Bakı şəhərinin son illərdə həyata keçirilən urban yenilənmə layihələri, parkların və yaşıl zonaların genişləndirilməsi, ekoloji nəqliyyat sistemlərinin inkişafı və infrastrukturun müasirləşdirilməsi bu siyasətin real nəticəsi kimi göstərildi və şəhərin regionun ən sürətlə inkişaf edən urban mərkəzlərindən birinə çevrildiyi qeyd olundu; çıxışın mühüm hissələrindən biri də ekoloji dayanıqlılıq və iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə məsələlərinə həsr olunmuşdu və burada karbon emissiyalarının azaldılması, bərpa olunan enerji mənbələrinin genişləndirilməsi, enerji səmərəliliyinin artırılması və yaşıl şəhər konsepsiyalarının tətbiqi gələcək şəhər inkişafının əsas istiqamətləri kimi təqdim olundu; Azərbaycan tərəfindən həyata keçirilən günəş və külək enerjisi layihələri, eləcə də ekoloji balansın qorunmasına yönəlmiş şəhər planlaşdırması siyasəti bu sahədə atılan mühüm addımlar kimi qeyd edildi və Bakı şəhərinin yaşıl transformasiya prosesində regional liderlik potensialı xüsusi vurğulandı; forumda beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi məsələsi də geniş müzakirə olundu və şəhərlərin qarşılaşdığı problemlərin qlobal xarakter daşıdığı, bu səbəbdən təcrübə mübadiləsi, texnoloji innovasiyaların paylaşılması və birgə həll mexanizmlərinin formalaşdırılmasının vacibliyi bildirildi; Azərbaycan şəhərsalma sahəsində müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığı genişləndirərək qlobal urban şəbəkələrin fəal iştirakçısına çevrildiyini nümayiş etdirdi və Bakı şəhərinin artıq təkcə milli deyil, həm də beynəlxalq şəhərsalma dialoqunda mühüm mərkəzlərdən biri olduğu vurğulandı; rəqəmsal transformasiya mövzusu da çıxışda xüsusi yer aldı və “ağıllı şəhər” texnologiyalarının tətbiqi, elektron idarəetmə sistemlərinin inkişafı, data əsaslı qərarvermə mexanizmləri və ictimai xidmətlərin avtomatlaşdırılması şəhər idarəçiliyinin gələcəyini müəyyən edən əsas faktorlar kimi təqdim olundu; nəqliyyat sisteminin optimallaşdırılması, ictimai təhlükəsizlik sistemlərinin modernləşdirilməsi və kommunal xidmətlərin rəqəmsallaşdırılması Bakı şəhərinin bu sahədə əldə etdiyi praktiki nəticələr kimi göstərildi; bütün bu istiqamətlər ümumilikdə Azərbaycanın şəhərsalma sahəsində formalaşdırdığı yeni inkişaf modelinin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirildi və bu modelin dayanıqlı, inklüziv və innovativ şəhər konsepsiyasına əsaslandığı qeyd olundu; nəticə etibarilə WUF13 yalnız bir forum deyil, həm də gələcəyin şəhərlərinin formalaşması üçün qlobal ideyaların müzakirə edildiyi strateji platforma kimi çıxış etdi və Bakı şəhərinin ev sahibliyi bu prosesdə Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyini daha da gücləndirərək şəhərsalma sahəsində qlobal dialoqun mərkəzlərindən biri olduğunu bir daha nümayiş etdirdi.
Sahil Əliyev,
Yeni Azərbaycan Partiyası, məsləhətçi
