İlham Əliyevin 2026-cı il mayın 18-də Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası çərçivəsində etdiyi çıxış, müasir şəhərsalma siyasətinin qlobal və milli səviyyədə qarşılıqlı əlaqəsini əks etdirən mühüm strateji mesajlarla zəngin olmuşdur. Bu çıxış həm Azərbaycanın urbanizasiya sahəsində əldə etdiyi nailiyyətləri nümayiş etdirmiş, həm də gələcək inkişaf istiqamətlərinə dair konseptual yanaşmaları ortaya qoymuşdur.
Çıxışın əsas məzmun xətlərindən biri davamlı inkişaf prinsiplərinə əsaslanan şəhərsalma modelinin təşviqi idi. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, müasir şəhərlər yalnız iqtisadi mərkəzlər deyil, eyni zamanda sosial inklüzivliyin, ekoloji tarazlığın və texnoloji innovasiyaların birləşdiyi kompleks sistemlərdir. Bu yanaşma, xüsusilə iqlim dəyişiklikləri və urbanizasiyanın sürətlə artdığı dövrdə daha da aktuallaşır. Azərbaycan nümunəsində isə “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqi bu strategiyanın konkret ifadəsi kimi təqdim olundu.
Diqqətçəkən digər mühüm istiqamət Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində həyata keçirilən yenidənqurma və bərpa layihələri ilə bağlı idi. Prezident bu ərazilərdə sıfırdan qurulan yaşayış məntəqələrinin ən müasir urbanistik standartlara uyğun layihələndirildiyini qeyd etdi. Bu yanaşma post-münaqişə dövründə şəhərsalmanın yalnız fiziki infrastrukturun bərpası deyil, həm də sosial-iqtisadi reinteqrasiyanın təmin edilməsi baxımından əhəmiyyətini göstərir. Beləliklə, Azərbaycan öz təcrübəsi ilə beynəlxalq ictimaiyyətə post-konflikt şəhərsalma modeli təqdim edir.
Çıxışda texnologiyanın rolu da xüsusi vurğulandı. Rəqəmsallaşma, süni intellekt və “yaşıl enerji” həllərinin şəhər idarəçiliyinə inteqrasiyası gələcəyin şəhərlərinin əsas sütunları kimi təqdim edildi. Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, bu texnologiyalar yalnız səmərəliliyi artırmaqla kifayətlənmir, eyni zamanda vətəndaşların həyat keyfiyyətini yüksəldir və resursların daha rasional istifadəsinə imkan yaradır. Bu baxımdan Bakı və digər iri şəhərlərdə həyata keçirilən layihələr region üçün nümunəvi model kimi qiymətləndirilə bilər.
Beynəlxalq əməkdaşlıq mövzusu da çıxışın əsas elementlərindən biri idi. Prezident vurğuladı ki, şəhərsalma qlobal çağırışlarla üz-üzə qalan bir sahədir və bu problemlərin həlli yalnız ölkələrarası əməkdaşlıq və təcrübə mübadiləsi ilə mümkündür. Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun Bakıda keçirilməsi isə Azərbaycanın bu sahədə beynəlxalq dialoqa verdiyi töhfənin bariz nümunəsidir. Bu platforma müxtəlif ölkələrin təcrübələrini paylaşmaq və yeni tərəfdaşlıqlar qurmaq üçün mühüm imkan yaradır.
Eyni zamanda çıxışda sosial aspektlərə də xüsusi yer ayrıldı. İnklüziv şəhər mühiti, sosial bərabərlik və əlçatan infrastruktur məsələləri Prezident tərəfindən prioritet kimi qeyd olundu. Bu yanaşma göstərir ki, urbanizasiya yalnız fiziki məkanların inkişafı deyil, həm də insan amilinin mərkəzdə olduğu kompleks prosesdir. Xüsusilə həssas qrupların ehtiyaclarının nəzərə alınması müasir şəhərsalmanın əsas meyarlarından biri kimi təqdim edildi.
İlham Əliyevin bu çıxışı Azərbaycanın şəhərsalma sahəsində strateji baxışını aydın şəkildə ortaya qoyur. Davamlılıq, innovasiya, inklüzivlik və beynəlxalq əməkdaşlıq kimi prinsiplər bu siyasətin əsas sütunlarını təşkil edir. Bakı forumu çərçivəsində səsləndirilən bu fikirlər, yalnız milli səviyyədə deyil, qlobal urbanizasiya gündəliyində də əhəmiyyətli yer tutur və Azərbaycanın bu sahədə artan rolunu bir daha təsdiqləyir.
Ramin Əliyev,
Yeni Azərbaycan Partiyası, məsləhətçi
